Lugha Na Taifa -Majimbo (Swahili)

IMETAFSIRIWA KUTOKA KINGEREZA NA NJERI MIYONGA

Miongoni mwa athari za utawala wa Kimagharibi ni mpangilio wa lugha ambao hutaja baadhi kama lugha na nyingine kama lahaja tu. Ijapokuwa inaonekana kuwa haina uhusiano, ulimwengu uliogawanyika katika mataifa ya kitaifa huathiri moja kwa moja sio tu hali ya kisiasa ya lugha bali hasa hali ya maisha ya wazungumzaji wao. Hata hivyo, mgawanyo huu wa dunia katika mpangilio wa takriban majimbo 200- kulingana na Umoja wa Mataifa- si dhahiri hata kidogo. vyombo hivi vya kisiasa na udhibiti wao mkali wa mipaka yao haukuwepo wakati mwingi wa historia ya mwanadamu. Majimbo ya kisasa kimsingi yanategemea maendeleo ya mazoea ya utaifa ambayo yanaunda udanganyifu wa zamani za kawaida, utambulisho wa pamoja, na hitaji la lugha moja. Na bado kuwepo kwa anuwai ya lugha kutaendelea kukataa, kwa kukataa katika lugha nyingi, mazungumzo ya kupooza ya aina yoyote ya utaifa.

Tukizingatia kwamba kuna lugha zipatazo elfu saba duniani kote na ziko karibu na Majimbo 200 pekee, inakuwa dhahiri kwamba majimbo machache sana, kama yapo, yana lugha moja. Jamii za Atill zinazokubali lugha zisizo rasmi zinasalia chini ya udhibiti wa Serikali. Katika hali nyingi, lakini kwa uthabiti zaidi katika karne zote za 20 na 21, serikali nyingi zilitekeleza sera za kiisimu ambazo zilikataa kwa hakika lugha ambazo hazikuidhinisha taifa-serikali. Kwa sababu hii, lugha zaidi ya mazungumzo rasmi ya kitaifa zitaendelea kupingana na roho ya anuwai ya lugha rasmi, na leo zinaendelea kutoa ushawishi wao kwa kasi isiyo na kifani katika historia. Lugha za kiasili na lugha yoyote iliyopo nje ya mifumo ya serikali ya taifa zinakuwa zana za mapambano dhidi ya itikadi inayoamuru siasa za ulimwengu.

Zoezi la kutafsiri si geni katika hadhi ya kisiasa ya lugha. Hivi ndivyo ilivyo kwa lugha zote mbili zilizotafsiriwa kutoka na zile zinazotafsiriwa hadi. Lugha za kihejimoni zinategemea mkusanyiko mkubwa wa kamusi, rasilimali nyingi na zana nyingi zinazosaidia mchakato wa kutafsiri. Walakini, kwa wale wanaotafsiri kutoka kwa lugha zisizo na serikali, au hata lugha zinazopinga uwepo wao ndani ya mazungumzo kabisa, watafsiri wanapaswa kuunda mikakati na zana tofauti za utafsiri: utafsiri bila kuepukika huwa kitendo cha pamoja, ambapo vyanzo na kamusi zako huwa. wazee wa jumuiya yako ya hotuba. Kwa mfano, tafsiri ya akaunti ya asili itahitaji ujuzi wa mtaalamu wa misitu, lakini akaunti ya falsafa ya mtaalamu anayefahamu utamaduni wa mawazo. Kwako wewe, ukitafsiri maneno haya, hii ni dhahiri zaidi.

Hata uwezekano wa tafsiri unategemea hali ya lugha zinazohusika: kuna uwezekano mkubwa wa kuona tafsiri kati ya lugha za hegemonic kuliko kati ya lugha zisizo na serikali. Je, ni kwa kiasi gani tutaboresha nadharia za tafsiri na utendaji wake ikiwa tutapanua wigo wa lugha kutoka kwa zile tunazotafsiri kutoka au kwenda? Je, ni mikakati gani tunaweza kuweka ili kutafsiri lugha zenye sarufi na mazoea tofauti kabisa ya lugha? Je, ni utajiri kiasi gani katika utofauti wa lugha ulimwengu ungeweza kufurahia kama si kwa ajili ya kufutiliwa mbali na mataifa-mataifa? Labda maswali haya haya yanajibiwa sasa hivi maneno haya yanapotafsiriwa. ■

Njeri Miyonga is a single mother born and raised in Nairobi. She has been shaped by the city’s vibrant culture.

Njeri Miyonga ni mama aliyefanikiwa, aliyezaliwa na kukulia Nairobi, ambaye safari yake huletwa na tamaduni ndogo za jiji hilo.